Tο φυτό στέβια

Το φυτό στέβια (Stevia Rebaudiana) ανήκει στο γένος Στέβια της βοτανικής οικογένειας των Αστεροειδών (Asteraceae). Φαίνεται να προέρχεται από την Βραζιλία και την Παραγουάη και πλέον καλλιεργείται στην Ιαπωνία, στη Κίνα αλλά και στην Ευρώπη. Χρησιμοποιείται από τον 16ο αιώνα για να γλυκαίνει τα ροφήματα αλλά και στη θεραπεία διάφορων χρόνιων νόσων και βάσει μελετών διαθέτει αντιδιαβητικές, αντιυπερτασικές, αντικαρκινικές και ηπατοπροστατευτικές ιδιότητες.Τα αποξηραμένα φύλλα του φυτού μπορούν να φτάσουν έως και 15 φορές τη γλυκύτητα της επιτραπέζιας ζάχαρης, έχουν ευχάριστη γεύση, καλή διαλυτότητα στο νερό και μεταβολίζονται εύκολα από το σώμα χωρίς καμία τοξική επίδραση. Το ευεργετικό αυτό βοτάνο έχει σημαντικά οφέλη για την υγεία, ως μια υγιεινή και φυσική εναλλακτική της ζάχαρης για άτομα με διαβήτη. Επιπλέον, είναι μη θερμιδογόνο, πλούσιο σε βιταμίνες, αντιοξειδοτικά και μέταλα και συνεπώς, το υψηλό θρεπτικό προφίλ των φύλλων στέβια τα καθιστά ανώτερα από τα περισσότερα υποκατάστατα ζάχαρης.

Η στέβια του εμπορίου

Πως γίνεται ένα αγνό βότανο με πράσινο χρώμα να πουλιέται σε ολόλευκα σκευάσματα με μορφή, σκόνης ή ταμπλέτας;

Πέρα από το φυτό στεβια και τα αποξηραμένα φύλλα που είναι 100% φυσικά, η στέβια υπάρχει στο εμπόριο ως γλυκαντική ύλη συσκευασμένη σε μορφή σκόνης, σε σταγόνες ή σε δισκία. Ο λόγος που τα σκευάσματα αυτά δεν είναι το ίδιο υγιεινά και φυσικά, είναι επειδή τα φύλλα στέβια έχουν υποστεί χημική επεξεργασία, κρυσταλλοποίηση και λεύκανση. Η παραγόμενη ουσία συνδυάζεται κατά 99% με άλλες γλυκαντικές ουσίες, χρωστικές και πρόσθετα, δημιουργώντας τη «στέβια» που όλοι βλέπουμε στα ράφια των καταστημάτων.

Τα προϊόντα Stelvia

Η πρόταση της Stelvia Hellas είναι η στροφή στα αγνά βότανα της φύσης μας και στη χρήση τους με την πανάρχαια μέθοδο της εκχύλισης, διατηρώντας όλες τις θρεπτικές ουσίες του βοτάνου. Στοχεύοντας στη βελτίωση των διατροφικών συνηθειών, η Stelvia Hellas δημιούργησε προϊόντα με 100% φυσική στέβια, πλούσια σε αντιοξειδωτικά, βιταμίνες και πολύ χαμηλές θερμίδες. Δοκιμάστε τα φύλλα στέβια στη φυσική τους μορφή -χύμα ή σε εμβαπτιζόμενο φακελάκι- ή επιλέξτε ανάμεσα σε πράσινο και μαύρο τσάι Κεϋλάνης, σε συνδυασμό με τα αποξηραμένα φύλλα του φυτού.

 
φυσική στέβια
πληροφορίες για το φυτό στέβια
liquid stevia - υγρή στέβια
συνταγές ζαχαροπλαστικής με στέβια
 

Βιοδραστικότητα της
στέβια

1Αντιοξειδωτική δράση
Τα υψηλά επίπεδα αντιοξειδωτικής δράσης της στέβια οφείλονται στο υψηλό περιεχόµενο φαινολικών ενώσεων και ειδικών φλαβονοειδών. Ιδιαίτερα, οι φαινολικές ενώσεις συµβάλουν άµεσα στην αντιοξειδωτική δράση και παίζουν προληπτικό ρόλο στην ανάπτυξη του καρκίνου και των καρδιακών παθήσεων. Επίσης, επιβραδύνουν την οξειδωτική αποικοδόµηση των λιπιδίων, βελτιώνοντας έτσι την ποιότητα και τη θρεπτική αξία των τροφίµων.
2Αντιµυκητιακή δράση
Οι Jayaraman et al (2008) πραγματοποίησαν μελέτη για να διερευνήσουν την ενδεχόμενη αντιμυκητιακή δράση των εκχυλισμάτων του φυτού στέβια σε διάφορους παθογόνους οργανισμούς. Τα αποτελέσματα έδειξαν ήπια ανασταλτική δράση προς όλους τους υπό εξέταση μικροοργανισμούς.
3Αντί-ιική δράση
Η στέβια έχει βρεθεί να έχει ανασταλτική δράση έναντι αντιγραφής του ιού HRV. Το φυσικό εκχύλισμα, βρέθηκε να έχει αντιική δράση, ενώ ένα από τα συστατικά του φυτού αποτελεί ανιονικό πολυσακχαρίτη.
4Αντιπαρασιτική δράση
Πειράματα με φυσικά εκχυλίσματα της στέβια σε διάφορα παράσιτα έχουν δείξει σημαντική αντι-παρασιτική δράση του φυτού

Επίδραση της στέβια σε διάφορες ασθένειες

1Αντιδιαβητική δράση
Μελέτες σε ζώα και ανθρώπους δείχνουν πως τα εκχυλίσματα του φυτού Stevia rebaudiana θα μπορούσαν να αυξήσουν την ανοχή του ανθρώπινου οργανισμού στη γλυκόζη και πως η στεβιοσίδη µειώνει τα µεταγευµατικά επίπεδα αυτής στο αίµα σε ασθενείς µε διαβήτη τύπου 2, έχοντας ευεργετικά αποτελέσµατα επί του µεταβολισµού της γλυκόζης. Τονώνει επίσης την έκκριση ινσουλίνης µέσω άµεσης δράσης στα Β κύτταρα του παγκρέατος. Επομένως η στεβία μπορεί να είναι επωφελής στη θεραπεία διαβήτη τύπου 2.
2Υπογλυκαιμική δράση
Καμία ένδειξη υπογλυκαιμίας δεν ανιχνεύτηκε κατά τη διάρκεια πειραμάτων χορήγησης φυσικών εκχυλισμάτων του φυτού, ενώ η αναφορά ασφάλειας, μέχρι και 24 ώρες μετά τα πειράματα, δεν κατέγραψε δυσμενείς επιπτώσεις ή οποιαδήποτε άλλη επιπλοκή.
3Αντί-υπερτασική δράση
Μελέτες σε ανρθώπους έχουν δείξει πως η στεβιοσίδη (stevioside) των φύλλων της Stevia rebaudiana έχει ευργέτικο ρόλο στην υπέρταση λόγω των αγγειοδιασταλτικών ιδιοτήτων του φυτού και μπορεί να μειώσει σημαντικά την αρτηριακή πίεση σε υπερτασιακούς ασθενείς. Αντιθέτως, σε ανθρώπους με αρτηριακή πίεση εντός του φυσιολογικού εύρους, δεν παρατηρήθηκε καμία ένδειξη υπότασης.
4Αντιφλεγµονώδης δράση
Σε μελέτη που πραγματοποιήθηκε, χρησιμοποιώντας φυσικά εκχυλίσματα του φυτού οι ερευνητές προσπάθησαν να αποδείξουν την αντιφλεγμονώδη δράση αυτών, σε λιποσακχαρίτες (LPS) των κυττάρων THP-1. Τα αποτελέσμαρα έδειξαν ότι εξασθενούν τη σύνθεση φλεγμονωδών μεσολαβητών στους λιποσακχαρίτες και διεγείρουν τα κύτταρα THP-1, παρεμβαίνοντας στην αντιφλεγμονώδη και ανοσορυθμιστική ουσία, I Kappa B kinases (IKKbeta).
5Αντικαρκινική δράση
Το 2008, σε μελέτη που διεξάχθηκε για τον έλεγχο αντικαρκινικής δράσης της στέβια, τοποθετήθηκαν 25gr αποξηραμένα φύλλα στέβια σε 100ml νερο, με το εκχύλισμα να παρουσιάζει μερική δράση κατά των καρκινικών κυττάρων. Το αποτέλεσμα της συγκεκριμένης μελέτης ήταν πως το φυτό, μπορεί να δράσει κατά του καρκίνου ορισμένων μορφών.

Στέβια και διατροφική ασφάλεια

1Οξεία και χρόνια τοξικότητα
Μελέτες σε τρωκτικά δεν αναφέρουν καμία τοξικότητα, ενώ η χορήγηση στεβιοσίδης σε υγιή άτομα και άτομα με υποκείμενα νοσήματα, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης και η υπέρταση, δεν προκάλεσε ανεπιθύμητες ενέργειες. Επιπλέον, οι γλυκοζίτες στεβιόλης ταξινομούνται ως μη τοξικοί σε οξείες μελέτες, ενώ σε μελέτες διάρκειας έως 13 εβδομάδων, δεν παρουσίασαν καμία τοξικότητα.
2Γονοτοξικότητα
Τα φυσικά εκχυλίσματα του φυτού στέβια έχουν υποβληθεί σε ένα ευρύ φάσμα δοκιμασιών που έχουν να κάνουν με βλάβες στο DNA. Οι δοκιμές αυτές περιέχουν μέτρηση μετάλλαξης, αλλοιώσεις των χρωμοσωμάτων και θραύση του DNA. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι η στέβια δεν προκαλεί βλάβη στο γενετικό υλικό, ενώ γενικότερα, δεν βρέθηκε να έχει μεταλλαξιγόνο δράση.
3Αναπαραγωγή και Τερατογένεση
Μελέτες αναπαραγωγικής τοξικότητας με στεβιοσίδη σε χάμστερ και αρουραίους, δεν έδειξαν καμία επίδραση στους δείκτες αναπτυξιακής τοξικότητας. Σε πιο πρόσφατες μελέτες χορηγήθηκαν φυσικά εκχυλίσματα του βοτάνου σε ανδρικά και γυναικεία αναπαραγωγικά συστήματα, τα αποτελέσματα των οποίων δεν έδειξαν ανεπιθύμητες ενέργειες.
4Καρδιαγγειακή δράση
Αποτελέσματα μελετών δείχνουν πως είναι αδύνατον η στεβιοσίδη να έχει αρνητική επίδραση στη καρδιαγγειακή λειτουργία του ανθρώπων και των ζώων, σε κανονικές αλλά και υψηλές δόσεις. Αντιθέτως, η μακροχρόνια χρήση των φύλλων του φυτού Stevia Rebaudiana πιθανότατα θα είχε μια καρδιοτονική δράση, δηλαδή, θα είχε μιά ήπια ενίσχυση της καρδιάς και του Αγγειακού συστήματος.
5Αλλεργιογόνος δράση
Μετά απο µελέτες σε ανθρώπους δεν παρατηρήθηκε καμιά σηµαντική αλλεργιογόνος δράση του βοτάνου. Μόνο άνθρωποι που έχουν αλλεργία σε άλλα φυτά της οικογένειας των Αστεροειδών (π.χ. χαμομήλι, ηλίανθος) θα πρέπει να έχουν την προσοχή τους κατά την κατανάλωση της στέβια.

Άλλες δράσεις της στέβια

1Αντιπαχυσαρχική δράση
Ένας από τους κυριότερους παράγοντες της παχυσαρκίας είναι οι κακές διατροφικές συνήθειες και η πρόσληψη τροφίμων που περιέχουν γλυκαντικά, όπως τη ζάχαρη, τα οποία είναι πλούσια σε θερμιδική αξία, όχι όμως σε θρεπτική. Η στεβιοσίδη αποτελεί φυσική εναλλακτική έναντι άλλων γλυκαντικών, προσφέροντας γλυκιά γεύση χωρίς θερμίδες, ενώ ταυτόχρονα η χρήση της προλαμβάνει ασθένειες όπως δυσλιπιδαιµία, καρδιακή νόσος και διαβήτης.
2∆ιουρητική δράση
Μελέτες σε αρουραίους έδειξαν την διουρητική δράση της στέβια, μετά από του στόματος χορήγηση, ενδοφλέβια χορήγηση αλλά και έγχυση αυτής απευθείας στη νεφρική αρτηρία. Στα αποτελέσματα παρατηρήθηκε διούρηση και νατριούρηση, χωρίς σημαντικές μεταβολές στη νεφρική ροή του πλάσματος.
3∆ράση κατά της τερηδόνας
Ούτε η στεβιοσίδη, αλλά ούτε η Ρεµπαουδιοσίδη Α έχουν τερηδογόνο δράση, αντιθέτως χρησιμοποιούνται σε οδοντόκρεμές και στοματικά διαλύματα για τη πρόληψη της τερηδόνας.
4Χωνευτική-Τονωτική δράση
Μετά από την πολύχρονη χρήση του φυτού απο τους ιθαγενείς της Παραγουάης και της Βραζιλίας, παρατηρήθηκε βελτίωση της πέψης και της γενικότερης γαστρεντερικής λειτουργίας. Ομοίως, στη Κίνα και την Ιαπωνία, το τσάι από φύλλα στέβια, είτε ζεστό είτε κρύο, χρησιμοποιείται, μεταξύ άλλων, και ως ρόφημα που συμβάλλει στη καλύτερη πέψη
5Επιδράσεις στο δέρμα
Πέραν της προφανούς γλυκαντικής της δράσης, έχει αναφερθεί ότι η στέβια δρα αποτελεσματικά όταν εφαρμόζεται σε ακμή, δερματίτιδα, έκζεμα, και άλλες δερματικές παθήσεις. Όταν τοποθετείται απευθείας σε κοψίματα ή πληγές, παρατηρείται ταχύτερη επούλωση, με σημαντικά λιγότερες πιθανότητες σχηματισμού ουλών. Ταυτόχρονα, η συχνή εφαρμογή των εκχυλισμάτων του φυτού φαίνεται να κάνει το δέρμα πιο απαλό και λαμπερό.